Kinderrechten

Ieder kind heeft rechten. Deze zijn vastgelegd in mensen- en kinderrechtenverdragen en in nationale wetgeving. Voor de jeugdhulp in Nederland zijn de volgende regelingen van belang.  ‘Kind’ is iedereen die jonger is dan 18.

VN-Kinderrechtenverdrag
Het Kinderrechtenverdrag geldt voor alle kinderen. Het is onverkort van toepassing op kinderen die in een asielzoekerscentrum opgroeien. Hun status, nationaliteit, geloof, afkomst of kleur doen hierbij niet ter zake, stelt het verdrag nadrukkelijk in het non-discriminatiebeginsel (art. 2). Het verplicht Nederland om alle kinderen op zijn grondgebied gelijkwaardige rechten te geven en ze in staat te stellen deze rechten op dezelfde wijze uit te oefenen als Nederlandse kinderen.

Het verdrag bepaalt dat het belang van het kind de eerste overweging moet vormen bij alle maatregelen rondom het kind (art. 3). Het verplicht om de ontwikkeling van kinderen ‘in de ruimst mogelijke mate’ te waarborgen (art. 6). En om de mening van kinderen steeds te betrekken (art. 12).

Het verdrag legt de verantwoordelijkheid voor de kinderen bij de ouders. Maar voegt daaraan meteen toe dat de overheid ouders moet helpen bij hun opvoedingstaak. Het geeft kinderen recht op een gezond leven en op behandeling van ziekte en voorzieningen die leiden tot het herstel van de psychische en lichamelijke gezondheid. Dat geldt dus ook voor asielzoekerskinderen. Er zijn verschillende artikelen die zich richten op de veiligheid van kinderen, zoals de bescherming tegen kindermishandeling en verwaarlozing.

Het Comité voor de Rechten van het Kind in Genève houdt toezicht op de naleving van het verdrag (Meer informatie over het Kinderrechtenverdrag).

Jeugdwet
Het Kinderrechtenverdrag regelt dat kinderen recht hebben op de best mogelijke zorg. Sinds 2015 is deze zorg voor kinderen – jeugdhulp – een taak van gemeenten.  Zij moeten zorgen dat kinderen op tijd goede zorg krijgen, die aansluit bij wat ze nodig hebben.

De Jeugdwet van 2015 bepaalt dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor de jeugdhulp aan alle kinderen die er wonen. Gemeenten moeten maatwerk bieden, en dat afstemmen op de lokale situatie, de eigen mogelijkheden – eigen kracht – en de behoefte van de jeugdige en zijn ouders. Ondersteuning, hulp en zorg moeten laagdrempelig, vroegtijdig en integraal worden aangeboden volgens het adagium één gezin, één plan, één regisseur.

Tot 2019 regelt het COA de toegang tot jeugdhulp voor (alleenstaande) kinderen die door hen opgevangen worden in asielopvangcentra. Vanaf 2019 ligt de verantwoordelijkheid daarvoor bij gemeenten (Meer informatie).

Wet verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling
Gemeenten, jeugdhulpaanbieders, scholen en anderen zijn gebonden aan de Wet verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. Professionals moeten een meldcode hebben voor signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling. Met een afwegingskader kunnen zij beoordelen of en zo ja wat er moet gebeuren met vermoedens van onveiligheid voor kinderen. Per 1 januari 2019 verandert het Besluit verplichte meldcode. Het wordt de norm om te melden bij Veilig Thuis als er vermoedens zijn van ernstig huiselijk geweld of ernstige kindermishandeling (Meer informatie over de meldcode en deToolkit).

Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO)
De WGBO regelt de relatie tussen de cliënt en de zorgverlener. Zorgverleners mogen alleen handelen als zij toestemming hebben van de cliënt: informed consent. De cliënt moet begrijpen waarvoor hij toestemming geeft en dus goed geïnformeerd zijn. De WGBO bevat regels over het verkrijgen van toestemming van minderjarigen en/of hun wettelijk vertegenwoordigers voor een medische behandeling. Voor alleenstaanden treedt Nidos op als de wettelijk vertegenwoordiger (Meer informatie over de positie van minderjarigen).

Algemene verordening gegevensbescherming (AVG)
Sinds mei 2018 is de AVG van toepassing en daarmee geldt in de hele Europese Unie (EU) dezelfde privacywetgeving. De Wet bescherming persoonsgegevens geldt niet meer.

De AVG regelt dat bedrijven en organisaties persoonsgegevens zorgvuldig verwerken (Meer informatie).